Қудуқ бурғулаш ускунаси қандай танланади?

Қудуқ бурғулаш ускунаси нима учун керак?

Қудуқ бурғулаш ускунаси ер қатламини бурғулаш, сув қудуғи очиш, геологик маълумот олиш, пойдевор тайёрлаш ва айрим қурилиш ишларини бажариш учун ишлатилади. Бундай техника хусусий уйлар, фермер хўжаликлари, ишлаб чиқариш корхоналари, қурилиш обектлари ва қишлоқ ҳудудларида муҳим вазифани бажаради.

Бурғулаш ускунаси танлашда фақат “қанча чуқур қазийди?” деган савол етарли эмас. Тупроқ ва тоғ жинси, керакли қудуқ диаметри, сув сатҳи, майдоннинг кириш йўли ҳамда техниканинг ташиш имконияти ҳам ҳисобга олинади.

Тўғри танланган ускуна ишни тезлаштиради, қудуқ сифатини яхшилайди ва ортиқча харажатларнинг олдини олишга ёрдам беради.

Бурғулаш ускуналари қаерларда ишлатилади?

Бурғулаш техникалари турли вазифаларда қўлланилади. Уларнинг комплектацияси ва иш режими бажариладиган лойиҳа турига қараб танланади.

Энг кўп учрайдиган ишлар:

• ичимлик ва техник сув учун қудуқ очиш;
• фермер хўжаликлари учун суғориш қудуғи бурғулаш;
• геологик қидирув ишлари;
• тупроқ қатламини ўрганиш;
• пойдевор учун тайёрлов ишлари;
• қурилиш майдонидаги махсус бурғулаш;
• ер ости сув сатҳини аниқлаш;
• саноат обектлари учун қудуқ очиш.

Ҳар бир вазифа учун бир хил ускуна мос келмайди. Масалан, сув қудуғи учун чуқурлик ва диаметр муҳим бўлса, пойдевор ишлари учун бурғулаш барқарорлиги, қуввати ва майдондаги ҳаракатланиш имконияти муҳимроқ бўлиши мумкин.

Ускуна танлашдан олдин қандай маълумот керак?

Бурғулаш ускунасини танлашдан аввал иш бўйича асосий маълумотларни йиғиб олиш керак. Бу техникани нотўғри танлаш хавфини камайтиради.

Қуйидаги саволларга жавоб тайёрланг:

1. Қудуқ нима мақсадда очилади?
2. Керакли чуқурлик қанча?
3. Қудуқ диаметри қандай бўлиши керак?
4. Майдондаги тупроқ ёки тоғ жинси қандай?
5. Иш жойига техника қандай киради?
6. Ҳудуд текисми, нишабми ёки тор жойми?
7. Сув қудуғи учун қувур ва насос ҳам керакми?
8. Техника бир жойда доимий ишлайдими ёки бир нечта обектга борадими?

Бу маълумотлар асосида бурғулаш ускунасининг тури, бурғи асбоблари ва қўшимча комплектацияси аниқланади.

Тупроқ тури нима учун муҳим?

Ер қатламининг таркиби бурғулаш жараёнига энг катта таъсир қиладиган омиллардан биридир. Қумлоқ, лойли, шағалли, тошли ёки қаттиқ тоғ жинсли ерлар учун ускунанинг иш режими ва бурғи учи турлича бўлади.

Ер қатламини олдиндан билиш имкони бўлса, бу жуда фойдали. Қўшни қудуқлар маълумоти, геологик ҳисобот ёки ҳудуд бўйича мутахассис фикри тўғри танлов қилишга ёрдам беради.

Агар майдонда қаттиқ тошли қатлам бўлса, оддий шароитга мўлжалланган ускунанинг унумдорлиги пасайиши мумкин. Шу сабабли техникани реал тупроқ шароитига мос танлаш керак.

Бурғулаш чуқурлиги ва диаметри

Керакли чуқурлик бурғулаш ускунасини танлашда муҳим кўрсаткичдир. Сув сатҳи турли ҳудудларда турлича бўлади. Баъзи жойда сув саёз бўлса, бошқа ҳудудда чуқурроқ бурғулаш талаб қилиниши мумкин.

Бундан ташқари, қудуқ диаметри ҳам аҳамиятли. Қудуқ ичига ўрнатиладиган қувур, насос тури ва керакли сув ҳажми диаметр танловига таъсир қилади.

Чуқурлик ва диаметрни аниқлашда қуйидагиларни ҳисобга олинг:

• сувга бўлган кунлик эҳтиёж;
• қудуқдан фойдаланувчилар сони;
• суғориш майдони;
• насос тури;
• қувур диаметри;
• ҳудуднинг геологик ҳолати.

Аниқ техник ҳисоб-китоблар учун мутахассис билан маслаҳатлашиш тавсия этилади. Бурғулаш ускунаси имкониятлари иш талабидан паст бўлса, лойиҳа чўзилиб кетиши мумкин. Жуда катта ускуна эса кичик обект ва тор майдон учун ноқулай бўлиши мумкин.

Гусенитсали бурғулаш ускунасининг афзаллиги

Гусенитсали бурғулаш ускуналари нотекис, тупроқли ва қишлоқ ҳудудларидаги майдонлар учун қулай бўлиши мумкин. Гусенитса ерга тушадиган босимни кенгроқ майдонга тақсимлайди ва техниканинг ҳаракатини барқарорроқ қилади.

Бундай техника қуйидаги шароитларда фойдали:

• юмшоқ ёки нотекис ерда;
• қишлоқ ва дала ҳудудида;
• шағалли ёки тупроқли кириш йўлларида;
• очиқ қурилиш майдонида;
• нишабли жойларда, хавфсизлик шароити мавжуд бўлса.

Бироқ техниканинг ўлчами ва ташиш масаласини ҳам олдиндан ўйлаш керак. Иш майдонига кириш йўли тор бўлса, баландлик чеклови ёки кўприк юклама чеклови бўлса, бу ҳақда олдиндан маълумот бериш зарур.

Сув қудуғи очишда нималарга эътибор берилади?

Сув қудуғи очиш фақат ерга бурғи туширишдан иборат жараён эмас. Сув манбасини аниқлаш, тўғри чуқурлик, қувур ўрнатиш, филтр тизими ва насос танлаш ҳам натижага таъсир қилади.

Сув қудуғи учун одатда қуйидагилар муҳим:

• сув қатламининг тахминий чуқурлиги;
• сувнинг керакли ҳажми;
• тупроқ ва қатлам таркиби;
• қудуқ диаметри;
• қувур ва филтр тури;
• насоснинг қуввати;
• қудуқ атрофидаги санитария масофаси.

Ичимлик суви учун қудуқ очилганда сув сифатини ҳам текширтириш тавсия этилади. Чунки сув борлиги ҳар доим ҳам унинг ичимлик учун мослигини англатмайди.

Бурғулаш ускунасининг асосий қисмлари

Бурғулаш ускунаси бир нечта асосий тизимдан иборат. Харидор техник тафсилотларни тўлиқ билиши шарт бўлмаса-да, уларнинг вазифасини тушуниш тўғри савол беришга ёрдам беради.

Асосий қисмлар:

• бурғулаш минораси ёки мачтаси;
• айлантириш тизими;
• гидравлика тизими;
• бурғи қувурлари;
• бурғи учи;
• бошқарув панели;
• компрессор ёки ҳаво тизими, агар комплектацияда бўлса;
• ҳаракатланиш шассиси.

Бурғи учи ва қувурлари ишланадиган қатламга мос бўлиши керак. Ускуна кучли бўлса ҳам, нотўғри бурғи асбоби ишни секинлаштириши ёки тез ейилиши мумкин.

Оператор ва хавфсизлик

Бурғулаш ишлари юқори масъулиятли жараёндир. Айланадиган қисмлар, юқори босимдаги тизимлар ва ер қатламининг ўзгарувчанлиги сабабли хавфсизлик қоидаларига қатъий риоя қилиш керак.

Иш бошлашдан олдин:

• ер ости кабел ва қувурларни аниқланг;
• ускунани текис ва барқарор жойга ўрнатинг;
• иш зонасини белгиланг;
• мачта атрофида хавфсиз масофани сақланг;
• шланг ва гидравлика ҳолатини текширинг;
• оператор ҳимоя воситаларидан фойдалансин;
• иш ҳудудида бегона одамлар бўлмасин.

Техниканинг режа асосидаги кўриги ҳам муҳим. Мой, филтр, шланг, маҳкамлагич, бурғи учи ва қувурларнинг ҳолатини текшириб туриш кутилмаган носозликларнинг олдини олади.

Ускунани харид қилишми ёки хизматга буюртма беришми?

Агар бурғулаш ишлари бир марталик ёки кам учрайдиган бўлса, хизматга буюртма бериш иқтисодийроқ бўлиши мумкин. Лекин корхонада мунтазам қудуқ бурғулаш, геологик ишлар ёки кўп обектли лойиҳалар бўлса, ўз техникасига эга бўлиш фойдали бўлиши мумкин.

Қарор беришда қуйидагиларни ҳисобланг:

• йилига нечта обект бўлади;
• ускунани сақлаш учун жой мавжудми;
• малакали оператор борми;
• сервис ва эҳтиёт қисмлар мавжудми;
• ташиш харажатлари қандай;
• ишлар мавсумий ёки доимийми.

Ўз ускунасига эга бўлиш фақат техника сотиб олиш эмас. Оператор, сервис, сарф материаллари ва хавфсиз ишлаш жараёнларини ҳам режалаштириш керак.

SHANDAI бурғулаш ускунасини танлаш

SHANDAI бурғулаш ускуналари турли чуқурлик, майдон ва вазифалар учун комплектацияда танланиши мумкин. Тўғри моделни аниқлаш учун техникага эмас, аввало бажариладиган ишга қараш керак.

ТЕМИР ҚУДРАТИ мутахассисига қуйидаги маълумотларни юборинг:

• қудуқнинг мақсади;
• керакли чуқурлик;
• ҳудуд ва тупроқ тури;
• майдонга кириш шароити;
• қудуқ диаметри;
• ишлар сони ва кунлик ҳажми;
• қўшимча жиҳозларга эҳтиёж.

Шу маълумотлар асосида сизга мос ускуна, бурғи асбоблари ва керакли комплектация тавсия қилинади.

Хулоса

Қудуқ бурғулаш ускунасини танлашда чуқурлик, диаметр, тупроқ тури ва иш майдони асосий мезон ҳисобланади. Ҳар бир ҳудуднинг геологик шароити турлича бўлгани учун ягона универсал танлов бўлмайди.

Иш мақсадини аниқ белгиланг, ер шароити ҳақида имкон қадар маълумот олинг ва сервис имкониятларини баҳоланг. Шунда бурғулаш ишлари хавфсиз, тез ва сифатли бажарилади.